Minerały metamiktyczne

Notatka na marginesie

Minerały metamiktyczne (eng. metamict minerals) stanowią klasę minerałów amorficznych (bezpostaciowych) które początkowo były krystaliczne, a utraciły swoją strukturę krystaliczną na skutek uszkodzeń radiacyjnych z rozpadów promieniotwórczych. Degradacja struktury krystalicznej spowodowana jest obecnością w jej obrębie pierwiastków promieniotwórczych takich jak uran lub tor.

Dobrymi przykładami faz metamiktycznych są:

  • Allanit
  • Cyrkon
  • Gadolinit
  • Fergusonit
  • Rinkit 
  • Samarskit 
  • Toryt 
  • Tytanit 


Minerał metamiktyczny: Fergusonit-(Y). Skupienie wielkości ok. 8 mm. Okaz poch. z pegmatytu Skalnej Bramy w Szklarskiej Porębie (oś. Kasprowicza). Kol. Piotr Zając

Pomimo że początkowo minerały metamiktyczne posiadały formę krystaliczną, Czytaj dalej

NOWE OKAZY PIOTRA ZAJĄCA 2020 cz. 2

Powoli wychodzę na prostą z wszystkimi zaplanowanymi wpisami. Dziś, równo miesiąc po części pierwszej, zamieszczam kolejny wpis z serii o nowościach w kolekcji. Część trzecia – ostatnia pojawi się dopiero na początku przyszłego roku. Na razie zbieram materiał 🙂

Tytanit
Poch.: Kamieniołom na wzgórzu Strach, Koźmice, Dolnośląskie, Polska
O tytanitach z kamieniołomu granodiorytu na wzgórzu Strach (strefa Niemczy) pisałem już przy okazji wypraw terenowych w 2014 roku. Dotychczas widziałem zaledwie kilka okazów z tej lokalizacji, a w terenie niestety obeszło się bez większych sukcesów. Ten tutaj zdecydowanie pozostanie w kolekcji na stałe. Jest to największe nagromadzenie tytanitów z Koźmic jakie przewinęło się przez moje ręce, a po za tym okaz jest wartościowy również z uwagi na jego prezentację w książce „Mineralogiczna Panorama Dolnego Śląska” autorstwa Krzysztofa Łobosa. Okaz kupiony od kolekcjonera Czytaj dalej

WYPRAWY TERENOWE W LATACH 2018-19 cz. 2 – Mydlniki / Kraków

MYDLNIKI
Kraków, Małopolskie, Polska

Dziś będzie kilka zdań o lokalizacji, którą w 2018 roku odwiedzałem kilkukrotnie, wpadając tam w wolnych chwilach po pracy. Krakowskie Mydlniki, bo o nich mowa, oferowały przez pewien krótki czas łatwy dostęp do świeżych margli kredowych, w których można było znaleźć zarówno ciekawe skamieniałości jak i minerały. O tym jednak po kolei.


Zimowy plener rejonu stacji kolejowej Kraków-Mydlniki

Mydlniki są obszarem w zachodniej części Krakowa, stanowiącym część Dzielnicy VI Bronowice. Podobnie jak na terenie całego Krakowa, znajdziemy tutaj przede Czytaj dalej

KROKOIT

Krokoit (eng. Crocoite, ros. Крокоит) to minerał z gromady chromianów, chromian ołowiu o wzorze PbCrO4.
Jest to rzadki minerał wtórny, z którego w 1797 roku francuski chemik Louis Nicolas Vauquelin dokonał odkrycia pierwiastku chromu. Jako pierwszy krokoit odkrył natomiast Michaił Łomonosow w 1763 roku, nazywając go „czerwoną rudą ołowiu”. Krokoit swoją nazwę zawdzięcza greckiemu krokoeis, oznaczającego szafranowy, nawiązując w ten sposób do czystej barwy tego minerału.


Krokoit. Okaz prezentowany na wystawie „mineralogiczna dyskoteka” podczas Sudeckiego Festiwalu Minerałów w lipcu 2019 roku 

Cechuje się niską twardością, ok. 2,5 – 3 w skali Mohsa (łatwy do zarysowania miedzianym drutem) i dużą gęstością na pograniczu minerałów ciężkich i średnio Czytaj dalej

GIPS

Gips (eng. Gypsum, ros. Гипс) to pospolity minerał z grupy siarczanów, uwodniony siarczan wapnia o wzorze CaSO4 x 2H2O.
Jest to ewaporat występujący w wielu rozmaitych wykształceniach.
Znany już od starożytności. Jego nazwa pochodzi od greckiego γυψοζ (gypsos) oznaczającego tynk/gipsowanie (Teofrast, 315 r. p.n.e.).
Gipsem nazywamy również monomineralną skałę zbudowaną z minerału gipsu.

Charakteryzuje się niską twardością, ok. 2 w skali Mohsa (łatwy do zarysowania paznokciem). Gęstość 2,3 – 2,4 g/cm3. Czytaj dalej

ANHYDRYT

Anhydryt (eng. Anhydrite, ros. Ангидрит) to pospolity minerał z grupy siarczanów; siarczan wapnia o wzorze CaSO4. Częsty składnik skał solnych w których występuje wraz z gipsem i halitem. Nazwany w 1804 r. przez A. G. Wernera od greckiego άνυδρος („anhydros”) oznaczającego bezwodny, wskazując na przeciwieństwo w stosunku do gipsu czyli uwodnionego siarczanu wapnia.


Anhydryt w halicie
Poch.: Wieliczka, Polska
Kol. Piotr Zając
Czytaj dalej

PLAGIOKLAZY – czyli nieco „koloru” na fragment grupy skaleni

Zainspirowany nieco zdjęciami Kolegi, postanowiłem dodać coś od siebie 🙂
Podobnie jak na mineralcollectionblog skusiłem się na plagioklazy, ponieważ czasem ciężko oderwać od nich wzrok, szczególnie w słoneczne dni. Zdjęcia może nie tak dobre jak Bartka czy Pieczara ale parę ciekawszych okazów chyba udało mi się zebrać 😉

PLAGIOKLAZY – czyli nieco „koloru” na fragment grupy skaleni
Tekst Grzegorza Słowika

Plagioklazy to trójskośne minerały z gromady glinokrzemianów zaliczane do grupy skaleni. Nazwa wywodzi się z greki: plagios – ukośny oraz klao/klan – łamię/łamać, a wiąże się kątem pomiędzy płaszczyznami łupliwości tych minerałów, która jest mniejsza od 90°.  Plagioklazy to roztwór stały (kryształy mieszane) pomiędzy albitem (NaAlSi3O8) a anortytem (CaAl2Si2O8). Minerały te tworzą nieciągły szereg izomorficzny o ogólnym wzorze – (Na,Ca)Al(Si,Al)Si2O8. Umownie zostały podzielone ze względu na stosunek Ab-An na poszczególne odmiany:

  • albit (Ab100An – Ab90An10) i jego odmiany: oligoklaz (Ab90An10 – Ab70An30), andezyn (Ab70An30 – Ab50An50), Czytaj dalej