UHERCE MINERALNE – Czarne złoto na polskiej łące

Spójrzcie tylko na te słoiczki! Ropa, oto najprawdziwsza ropa naftowa, a ja zostaję ropnym baronem… no może z tym baronem to przesadziłem 🙂 Z chęcią za to opowiem skąd ją wziąłem, bo wiąże się to z bardzo ciekawa lokacją w Bieszczadach, gdzie ropa naftowa sama z siebie wypływa na powierzchnię.
Tekst Tymona Kalbarczyka

Wycieki naturalnych bitumenów na powierzchnię nie są szczególnie rzadkie. Niemal każdy słyszał o jeziorze asfaltowym w Trynidadzie czy wypływach asfaltu z ropą na brzegach morza martwego. Mało kto jednak wie, że ropne źródliska są dość częste również na terytorium naszego Kraju, a konkretniej w Karpatach fliszowych.

Historia wydobycia ropy w Uhercach Mineralnych

 

 

Zanim przedstawię zarys historyczny pragnę zastrzec, że część przedstawionych informacji może być nie do końca zgodna z prawdą, gdyż nie udało mi się zweryfikować wszystkiego. Jeśli ktoś posiada dostęp do wiarygodnych źródeł na temat historii Czytaj dalej

TYNIEC – Wapień, kalcyt i rakieta

Uwaga! Omawiany obszar znajduje się w obrębie Bielańsko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego. Zbieranie okazów należy ograniczyć wyłącznie do rumoszu skalnego.

W odległości około 12 km na południowy-zachód od centrum Krakowa,
na prawym brzegu Wisły znajduje się dawna przyklasztorna wieś – Tyniec.
Mieszkańcom ta część Krakowa (w latach 70tych Tyniec został włączony do miasta Kraków i stanowi część Dzielnicy VIII Dębniki) kojarzy się przede wszystkim z prawie tysiącletnim Opactwem benedyktynów będącym najstarszym z istniejących dziś klasztorów w Polsce. Mało kto poszukuje tutaj atrakcji poza klasztornymi murami,
a jak się okazuje nawet geolodzy i miłośnicy minerałów znajdą tu coś dla siebie.


Opactwo w Tyńcu Czytaj dalej

KORUNDY SYNTETYCZNE – Skarby z pieca

Do napisania dzisiejszego artykułu zaprosiłem Karola Parkitę – geologa i kolekcjonera minerałów który do niedawna zajmował się bardzo ciekawym tematem tzw. syntetycznych korundów z zakładu Dolina Nidy. Tekst zamieszczony poniżej jest krótkim streszczeniem jego badań oraz pracy dyplomowej które w moim odczuciu poruszają temat nie tylko interesujący ze względów stricte mineralogicznych, ale przede wszystkim z racji walorów kolekcjonerskich. Wszystkim polskim kolekcjonerom znane są syntetyczne cynkity z Oławy, jedynak jestem pewny, że mało kto słyszał o syntetycznych rubinach z Doliny Nidy. Artykuł Karola wzbogaciłem również o kilka moich fotografii które mam nadzieję oddają w pełni niezwykłe piękno opisywanych przez niego okazów. Tym samym zapraszam do czytania w trakcie którego polecam mieć na uwadze że nieczęsto słyszy się o polskich rubinach.

Piotr Zając

W 2010 roku otrzymałem kilkanaście okazów pochodzących z zakładu Dolina Nidy w Leszczach. Rok później stały się one przedmiotem moich badań. Okazy te są odpadami powstającymi w generatorze ciepła (palenisku), którym w tym przypadku był kalcynator gipsowy. Pierwotnie stanowiły one materiał ogniotrwały ochraniający od środka strefę paleniska. Badany materiał został zidentyfikowany wstępnie jako korund. Obecność tego minerału rodzi pytanie, czy mógłby potencjalnie stanowić surowiec wtórny do wykorzystania. Zaistniała więc konieczność dokładnego zidentyfikowania nowopowstałej mineralizacji, scharakteryzowania jej pod względem składu chemicznego oraz poznania warunków jej powstawania. Czytaj dalej

HEMATYT – Minerał z Eneidy

Hematyt to minerał z gromady tlenków, którego nazwa pochodzi od greckiego haema, co znaczy krew lub haimatites – krwisty, ponieważ kojarzono ten minerał z zakrzepłą krwią, oraz nawiązuje do czerwonej barwy po jego sproszkowaniu. Znany jest od starożytności, a jego pięknem zachwycał się nawet Wergiliusz opisując błyszczące kryształy z Elby w swoim poemacie Eneida.

Jest to prosty tlenek żelaza (III), o wzorze Fe2O3, krystalizujący w układzie trygonalnym, tworzący kryształy izometryczne (romboedr, dwunastościan podstawowy), krótkosłupkowe (słup i bipiramida pseudoheksagonalna), grubobeczułkowate, tabliczkowe, płytkowe lub nawet igiełkowe i włosowe.


Przykładowy kryształ hematytu

Hematyt posiada twardość 5,5 do 6,5 w skali Mohsa, lecz jest przy tym dość kruchy. Jest minerałem nieprzezroczystym (tylko w bardzo cienkich kryształach jest Czytaj dalej

KOPALNIA IŁÓW ZESŁAWICE – Nowa Huta z mioceńskiego morza

Ponad pół roku temu opublikowałem jeden z moich pierwszych artykułów na blogu Mamo Zbieram Gruz dotyczący kopalni iłów Zesławice. Czytelnicy REALGARA też powinni mieć możliwość zapoznania się z jego treścią, dlatego w ramach przypomnienia wrzucam ten artykuł, który podniósł nam znacznie ilość wejść, a nawet został wykorzystany w nowohuckim dwutygodniku „Lodołamacz”:

W 1952 roku, we wsi Zesławice zlokalizowanej 10 km na północny wschód od centrum Krakowa (obecnie Dzielnica XVII – Wzgórza Krzesławickie) utworzona została kopalnia odkrywkowa surowca ceramicznego wraz z cegielnią. Czytaj dalej

RABE – Gołoborza, szczawy i diamenty w gęstym lesie

Łuska Bystrego (łuska tektoniczna); wstecznie obalony element tektoniczny występujący w rejonie Baligrodu (wieś w województwie Podkarpackim – powiat bieszczadzki) zbudowany ze skał reprezentujących pełen profil utworów kredy o typie sukcesji śląskiej. Stanowi ona część strefy przeddukielskiej, będącej najbardziej wewnętrzną, południową częścią jednostki śląskiej we wschodniej części polskich Karpat. Ze względu na ciekawy charakter i budowę, Łuska Bystrego jest bardzo dobrze znana geologom, którzy wielokrotnie badali i opisywali unikalną mineralizację rtęciowo-arsenową występującą w jej obrębie. Dzięki tej mineralizacji skałom fliszowym towarzyszą wody mineralne – szczawy arsenowe, ale także rzadkie minerały arsenu i rtęci, w Polsce obecne w ilościach kolekcjonerskich jedynie w okolicach podbieszczadzkiej wsi Rabe.


Szkic geologiczny okolic Rabego (Radwanek-Bąk, 2009) Czytaj dalej

GRANATY – Piękno i różnorodność

Granaty to grupa minerałów zaliczana do gromady krzemianów wyspowych o ogólnym wzorze: X2+3Z3+2[SiO4]3, gdzie: X reprezentują pierwiastki dwuwartościowe: Ca, Mg, Fe, Mn; a Z to pierwiastki trójwartościowe: Al, Fe, Cr, Ti, Zr, V. G. krystalizują w układzie regularnym, najczęściej przyjmując postać dwunastościanu rombowego (a) lub
dwudziestoczterościanu deltoidowego (b).


Charakterystyczne formy kryształów

Występują też jako skupienia ziarniste, zbite i nieregularne ziarna. Barwa granatów jest bardzo urozmaicona, przyjmują praktycznie każda barwę, oprócz niebieskiej. Posiadają wysoka twardość : 7-7.5 w skali Mohsa oraz gęstość 3.4 do 4.6 g/cm3, dlatego często stanowią składnik frakcji ciężkiej w aluwiach rzecznych lub w piaskach morskich.


Piasek pochodzący z plaży na przylądku Rozewie zawierający almandyn, pirop, ilmenit, kwarc i trochę cyrkonów. Szerokość kadru około 40 mm Czytaj dalej

KOPALNIA W POSĄDZY – Zapomniane dziedzictwo siarkowe

UWAGA! Wszelkie informacje zawarte na stronie służą jedynie celom dydaktycznym. Wchodzenie do sztolni grozi śmiercią.

Kopalnia siarki w Posądzy zlokalizowana jest 26 km na północny-wschód od Krakowa, w kierunku Proszowic.
Znajduje się ona na niewielkim wzgórzu porośniętym lasem zwanym Patrolnią.
Tekst Piotra Zająca

Las Patrolnia

Polskie złoża siarki występują w utworach miocenu na obrzeżeniu zapadliska przedkarpackiego. Można je zaliczyć do grupy złóż monoklinalnych oraz w strukturach zrębowych. Czytaj dalej

RUCZAJ – Kraków na gipsie budowany

Ruczaj jest krakowskim osiedlem w Dzielnicy VIII Dębniki, znajdującym się na
południowy-zachód od centrum Miasta.

Osiedle niczym nie wyróżniające się na tle pozostałych nowych krakowskich osiedli, jednak pod względem geologicznym wyjątkowe. W jego najbardziej wysuniętej części; w okolicach kampusu UJ można praktycznie bez żadnego wysiłku (niekiedy wystarczy się po prostu schylić) znaleźć ładne okazy gipsów. Czytaj dalej