XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE – Wystawa UW cz.2

W przerwie między kolejnym wpisem terenowym a relacją z następnej giełdy na UEku wrzucam coś, z czym zalegam już pół roku, czyli drugą część wystawy prezentowanej podczas XX Lwóweckiego Lata Agatowego.
Za niedługo trzeba będzie się zacząć przymierzać do kolejnego LLA lub Sudeckiego Festiwalu Minerałów (albo najlepiej wybrać się na oba), więc można już sobie narobić smaku 🙂













































Na piętrze zaprezentowano wystawę dotyczącą poprzednich Lwóweckich Lat Agatowych, m.in. fotografie, broszury, plakaty, artykuły z gazet, pieczęcie.
Całość uzupełniały wystawy tematyczne.






















Piotr Zając
realgarblog.com

REALGAR

 

XX LWÓWECKIE LATO AGATOWE (14-16.07.2017 r.)

XX Lwóweckie Lato Agatowe z całą pewnością zapisze się na długo w mojej pamięci. Pomijając fakt że było to ostatnie „Lato” w takiej formie (TG Spirifer wyprowadza się z Lwówka więc zachodzą zmiany mające wpływ na dalsze losy tej imprezy), to jeszcze mieliśmy trochę niekoniecznie najszczęśliwszych przygód.
Zaczęło się od licznych problemów organizacyjnych, zmianami w ekipie, opóźnieniem i skończyło na urwanym tłumiku w okolicy Wrocławia. Na szczęście dyplom inżyniera mam nie od parady i poradziliśmy sobie na tyle, by bez odwiedzin u mechanika móc dojechać do Lwówka i z powrotem do domu. Kosztowało nas to jednak sporo czasu i zajechaliśmy na „Lato” późnym popołudniem, wiedząc że niestety z różnych powodów musimy wracać jeszcze tego samego dnia. W rezultacie zamiast spokojnego spędzania czasu na imprezie nasz pobyt bardziej przypominał bieg wariata, ale akurat do tego już poniekąd zdążyłem przywyknąć (zdarzało się to już przy okazji poprzednich LLA). Udało się jednak zrobić sporo fotografii i nawet kupić całkiem przyjemne okazy.
Na początek prezentuję samą giełdę. W kolejnym wpisie pojawią się fotografie z wystaw.


Ulotka XX Lwóweckiego Lata Agatowego


Program imprezy


Impreza podobnie jak w latach ubiegłych trzymająca wysoki poziom.
Liczne grono handlarzy, tłumy zainteresowanych, ciekawe wystawy (przede wszystkim Muzeum Mineralogicznego Uniwersytetu Wrocławskiego), wykłady oraz jak zwykle wdzierający się z każdej strony głośny karnawał – muzyka, balony, wata cukrowa i dzikie tańce…


Przez te kilka sobotnich godzin gdy byliśmy na miejscu pogoda zdążyła nieźle pokaprysić. Od burzy po przez bardzo intensywne popołudniowe słońce.
Na szczęście żaden deszcz nie jest w stanie zepsuć nastroju gdy wybiera się okazy do kolekcji 🙂







Przegląd co ciekawszych okazów które można było zakupić:


Fluoryt z kwarcem
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny


Fluoryt z kwarcem
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny


Andradyt
Poch.: Huanggang, Hexigten Banner , Inner Mongolia, Chiny


Kleofan
Poch.: Shuikoushan, Changning, Hunan, Chiny

Kleofan
Poch.: Shuikoushan, Changning, Hunan, Chiny


Hiddenit
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan


Hiddenit  z kwarcem
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan


Hiddenit  
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan

Kunzyt
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan


Baryt i wanadynit
Poch.: Mibladen, Drâa-Tafilalet, Maroko


Antymonit na barycie
Poch.: Băiuț, Marmarosz, Rumunia


Antymonit
Poch.: Băiuț, Marmarosz, Rumunia


Scheelit z muskowitem
Poch.: Pingwu, Huya, Sichuan, Chiny


Kermezyt
Poch.: Pezinok, Bratysława, Słowacja


Kwarc
Poch.: Tinejdad, Er Rachidia, Drâa-Tafilalet, Maroko

Kunzyt
Poch.: Mawi, Nilaw-Kolu, Du Ab, Nuristan, Afganistan


Chalkopiryt i syderyt
Poch.: Kaiwu, Hezhang, Bijie, Guizhou, Chiny

Ametyst
Poch.: Priozersk, Balkhash, Karagandy, Kazachstan


Aragonit
Poch.: Hodruša-Hámre, Žarnovica, Bańska Bystrzyca, Słowacja

Aleksandryt
Poch.: Malyshevo, Ekaterinburg , Obwód swierdłowski, Ural, Rosja
Zabawy z latarką UV


Słońca azurytowe w kaolinicie
Poch.: Malbunka, Areyonga, Gardiner Range, MacDonnell, Australia


Ametyst
Poch.: Mun. Las Vigas de Ramírez, Veracruz, Meksyk


Zeringit (Aragonit)
Poch.: Dobšiná, Rožňava, Košice, Słowacja


Mellit
Poch.: Csordakúti, Fejér, Węgry


Amazonit bardzo słusznych rozmiarów


Vivianit/Kerczenit
Poch.: Półwysep Kerczeński, Krym, Ukraina


Piryt
Poch.: Navajún, La Rioja, Hiszpania


Fluoryt „Alien Eye”
Poch.: Erongo, Namibia
Mimo że spękany to i tak można by przytulić. Za 10 zł…


Chryzokola
Poch.: Ray, Scott, Pinal, Arizona, USA


Hematyt
Poch.: Novo Horizonte, Bahia, Brazylia


Pirotyn
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo
Największe jakie do tej pory widziałem z tej lokalizacji



Larimar (Pektolit)
Poch.: Sierra de Baoruco, Barahona, Dominikana


Sfaleryt
Poch.: Trepča Stan Terg, Kosovska Mitrovica, Kosowo



Prasiolit
Poch.: Sokołowiec, Dolnośląskie, Polska

Chryzopraz
Poch.: Szklary, Dolnośląskie, Polska


Blenda cynkowa
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Małopolskie, Polska


Kamień księżycowy
Poch.: Łomnica, Dolnośląskie, Polska


Bavenit
Poch.: Żółkiewka, Strzegom, Dolnośląskie, Polska. Trafienie z 05.2016 r.


Septarie
Poch.: Gnaszyn, Częstochowa, Śląskie, Polska

Gips – „kanapki”
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska


Fluoryt
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska


Kieszeń – ogródek skalny
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska


Stilbit na mikroklinie
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska

Epidot na mikroklinie
Poch.: Strzegom, Dolnośląskie, Polska


Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska


Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska


Agat
Poch.: Nowy Kościół, Dolnośląskie, Polska

Na koniec trochę trupków 🙂


Niektóre z nowych nabytków


Rodzinna focia!

Piotr Zając i Grzegorz Słowik
realgarblog.com

REALGAR

 

NOWE OKAZY 2016 – cz. 2

Świętujemy Boże Narodzenie więc muszą być również prezenty!
Poniżej pierwsza część galerii z nowymi okazami, od czasu ostatniego wpisu na wiosnę. Podzielone na dwa bo tym razem jest tego całkiem sporo 🙂



Magnetyt
Poch.: Potosi, Boliwia


Almandyn
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria


Almandyn w łupku łyszczykowym
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria


Kalcyt
Poch.: Kam. Kwarc, Strzegom, Dolnośląskie, Polska


Trawertyn
Poch.: Czerna, Małopolskie, Polska



Galena na sfalerycie 
Poch.: Pomorzany, Olkusz, Małopolskie, Polska


Piryt na albicie
Poch.: Kostrza, Strzegom, Dolnośląskie, Polska


Hornblenda magnezowa
Poch.: Schlegeis, Zillertal, Austria


Hessonit
Poch.: Vycpálek, Jesenik, Morawy, Czechy


Sfaleryt w syderycie
Poch.: Gnaszyn, Częstochowa, Śląskie, Polska


Chryzokola
Poch.: Segen Gottes, Miedzianka, Dolnośląskie, Polska


Bavenit na kwarcu dymnym
Poch.: Kop. B-14, Borów, Dolnośląskie, Polska


Piryt
Poch.: Huanzala, Huallanca, Dos de Mayo, Huánuco, Peru


Baryt
Poch.: Nieznana lokalizacja


Baryt
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska


Miedź rodzima
Poch.: USA

Ciąg dalszy wpisu: NOWE OKAZY 2016 – cz. 3

Piotr Zając
realgarblog.com

STRZEGOM – Eldorado kolekcjonera minerałów

Nie ma wątpliwości, że o Strzegomiu słyszał każdy polski kolekcjoner minerałów.
Śmiało można powiedzieć, że nawet niektórzy z nas czują już pewien przesyt tymi lokalizacjami – minerały dostępne są w większej czy mniejszej ilości na każdej giełdzie, w każdym muzeum geologicznym i również każdy kolekcjoner posiada chociażby kilka strzegomskich okazów.
Wszystko za sprawą masywu granitowego Strzegom-Sobótka który dostarcza jednych z najbardziej cenionych stanowisk mineralogicznych w Kraju. Można rzec: polskie mineralogiczne Eldorado. Rozmawiając z zagranicznymi kolekcjonerami zaraz po krzemieniu pasiastym czy bursztynie z całą pewnością musi paść hasło Strzegom.
Zresztą, kto kojarzy tych wspaniałych niebieskich fluorytów strzegomskich z kolekcji TG Spirifer.


Fluoryt strzegomski (kam. Grabina I w kol. TG Spirifer. Fot. J. Scovil)
na ulotce LLA 2014

Strzegom to dziś kilkadziesiąt kamieniołomów w których pozyskuje się granit na płyty chodnikowe, krawężniki, parapety, kruszywa, kostkę brukową, kamień okładzinowy itd. Wielki ośrodek polskiego granitu; zakłady kamieniarskie są obecne dosłownie na każdym rogu.


Płytki z granitu strzegomskiego w krakowskim Ogrodzie Doświadczeń

Granit masywu Strzegom-Sobótka związany jest z orogenezą waryscyjską (hercyńską) a jego wiek datowany jest na pogranicze późnego karbonu i wczesnego permu (około 270-280 mln. lat*). Skały te występują na powierzchni lub pod pokrywą osadów trzeciorzędowych w formie wielkiego batolitu typu intruzywnego (Rajchel 2004 (fide Borkowska 1959)).
W obrębie tej intruzji występuje kilka odmian granitu z których dominujący jest granit hornblendowo-biotytowy zbudowany głównie z mikroklinu i w mniejszych ilościach oligoklazu, kwarcu, biotytu i hornblendy.


Uproszczona mapa geologiczna masywu granitoidowego
Strzegom-Sobótka (Janeczek 1985 (fide Majerowicz 1972)).
1-granitoidy w podłożu pod utworami trzecio- i czwartorzędowymi; 2-granit biotytowy;
3-dwumikowe leukogranity; 4-biotytowy granodioryt; 5-gnejsy bloku sowiogórskiego;
6-metagabro Ślęży i amfibolity; 7-bazalty; 8-metagabro w podłożu; 9-serpentynity;
10-przypuszczalne lub stwierdzone uskoki; K/2-lokalizacja otworu wiertniczego



Granit strzegomski

Z perspektywy kolekcjonera to jednak nie granit wzbudza największe zainteresowanie, tylko to co możemy w nim znaleźć – gniazda pegmatytowe zawierające paragenezy wielu, często wspaniale wykształconych minerałów. Poczynając od gigantycznych kwarców (dymne, moriony), po przez idealnie wykształcone skalenie (mikroklin, albit), fluoryty (chyba można się odważyć i powiedzieć, że najlepszej jakości w Kraju), kończąc na licznie występujących rzadkich minerałach takich jak bavenit, chabazyt, beryl, aksynit, stilbit itd.
Na największą uwagę zasługują przede wszystkim kawerny/pustki wypełnione przez tzw. „ogródki skalne” czyli barwne paragenezy minerałów występujących w pegmatytach.


Paragenezy mikroklinu, epidotu, stilbitu i kwarcu w granicie strzegomskim

Będąc w Strzegomiu mieliśmy okazję odwiedzić
ZG „ŻÓŁKIEWKA-WIATRAK” EURO-GRANIT Sp. z o. o.

Kamieniołom zlokalizowany jest na zachód od zabudowań Strzegomia pomiędzy
ul. Wydobywczą i Kopalnianą.
Pozyskiwany tutaj materiał skalny przeznaczony jest na kruszywo łamane oraz budowlane elementy foremne. Urobek wyciągany jest za pomocą żurawi masztowych ustawionych przy wyrobisku. Aktualnie przy eksploatacji zatrudnionych jest około dziesięciu osób.



DCIM100GOPROGOPR0387.

Poszukując minerałów musimy skupić się na wcześniej wspomnianych pegmatytach.

Na omawianym obszarze dominującym typem występującym w granitach hornblenowo-biotytowych są pegmatyty miarolityczne i komorowe (rzadziej spotykane są pegmatyty żyłowe). Charakteryzują się one obecnością kawern/pustek koncentrycznie otoczonych strefami pegmatytowymi (Janeczek 1985).
Krystalizacja poszczególnych składników mineralnych w pegmatytach miarolitycznych odbywała się etapowo.
Początkowo krystalizowały mikroklin, albit i kwarc.
Następnie w niektórych kawernach dochodziło do zbrekcjowania skalenia i kwarcu oraz regeneracji poszczególnych fragmentów mineralnych.
W ostatnim etapie, na minerałach starszych doszło do krystalizacji fluorytu, epidotu, zeolitów, chlorytów i kalcytu (Praszkier 2008).
Wielkość ciał pegmatytowych jest zróżnicowana, tak samo jak różne są rozmiary kawern w nich występujących. Najlepszych okazów można się spodziewać w mniejszych pustkach o wielkości do około 50 cm. Większe kawerny z reguły podlegają intensywniejszej erozji co powodują wody meteoryczne migrujące w obrębie spękań ciosowych w granitach.











Wydawać by się mogło, że pozyskiwanie okazów z pegmatytu strzegomskiego będzie należało do zadań wyjątkowo lekkich i przyjemnych. Przy takiej różnorodności minerałów nie powinniśmy mieć większego problemu ze znalezieniem okazów nadających się do kolekcji.
Niestety nic bardziej mylnego.
O ile nie zadowala nas to co wyszukamy w rumoszu skalnym bądź okazy nie leżą odłożone przez pracowników, to bez odpowiedniego przygotowania i sprzętu nie mamy co liczyć na materiał o większej wartości. Najczęściej to co nas interesuje znajduje się w dużych blokach granitowych z których wyeksploatowanie minerałów przy użyciu standardowego lekkiego wyposażenia terenowego jest zadaniem wprost karkołomnym. Zwykłym majzlem i młotkiem jeżeli nie uszkodzimy sobie okazu to najpewniej na tyle się zmęczymy by po niedługim czasie zrezygnować z dalszej pracy. Można się jednak na taką ewentualność przygotować. Pozyskanie całego zespołu kryształów możliwe jest przy użyciu szlifierki kątowej – najpierw „obrysowujemy” ściany okazu (na przykład w formie kostki) i kolejno odbijamy jego ściany przy użyciu przecinaka i młotka. Również w przypadku mniejszych brył skalnych (takich dających się udźwignąć) możemy je obrobić chociażby za pomocą łupiarki. Oczywiście wiąże się to z pomocą ze strony pracowników zakładu.


Pegmatyty w granitach strzegomskich:


Pegmatyty miarolityczne (druzowe) z okolic Strzegomia.
A-Żółkiewka (Janeczek 1985)

Ap-strefa aplitowa; Gi-strefa przerostów pismowych i granofirowych; Qu-kwarc;
Bio-biotyt; Ch-chloryty; Epi-epidot; Stil-stilbit; Sy-syderyt; F-fluoryt; Mi-mikroklin







Druza wypełniona chlorytami, kwarcem i drobnymi kryształami fluorytu


Mikroklin, epidot, kwarc


Paragenezy mikroklinu, epidotu, stilbitu-Ca i kwarcu w granicie strzegomskim


Paragenezy mikroklinu, stilbitu-Ca i kwarcu w granicie strzegomskim


Kryształy kwarcu narastające na mikroklinie


Epidot z chlorytami


Epidot, biotyt, mikroklin i kwarc


Kryształ albitu


Biotyt


Markasyt

Znalezione na miejscu kryształy fluorytu:











Marcin z literaturą przedmiotu 🙂
Pakowanie okazów może sprawiać dużą przyjemność, szczególnie, gdy zawijamy
okaz w twarz celebryty. Przecież gwiazdy lubią błyskotki.

Poniżej dorzucam niektóre z naszych okazów celem pełniejszego przybliżenia minerałów masywu Strzegom-Sobótka (opis po kliknięciu na miniaturkę):

Na zakończenie warto jeszcze wspomnieć, że Strzegom powinno się rozpatrywać nie tylko pod kątem ciekawych stanowisk mineralogicznych i możliwości pozyskania okazów do kolekcji, ale również i przede wszystkim jako miejsca eksploatacji jednego z naszych najcenniejszych surowców skalnych, czyli granitu. Druzy pegmatytowe o ile są bogatym źródłem jednych z najlepszych okazów mineralogicznych w Polsce, to nie stanowią żadnego znaczenia gospodarczego dla naszego Kraju.
Możemy nie zdawać sobie sprawy jak wiele elementów z naszego otoczenia wykonane jest z tej strzegomskiej skały; krawężniki, płytki chodnikowe, schody, nagrobki, rzeźby, murki itd. Dzięki wieloletniej eksploatacji możliwe stało się znaczne wpisanie tego materiału skalnego w krajobraz naszych miast. Z granitu strzegomskiego wykonanych jest również wiele zabytków naszej kultury, m.in. Kolumna Zygmunta III Wazy na Starym Mieście w Warszawie (trzon), Pomnik Obrońców Wybrzeża w Gdańsku na Westerplatte, Pomnik Lotnika w Warszawie i wiele innych.
Zdecydowanie granit strzegomski bardzo wiele wnosi do naszego otoczenia – warto o tym pamiętać i móc to zauważać.

 

*270-280 mln lat to wiek większości granitów masywu Strzegom-Sobótka.
Rzadsza odmiana granitu, dwułyszczykowa datowana jest na 325-330 mln lat (Puziewicz & Oberc-Dziedzic 1995)

Piotr Zając
http://realgarblog.com

REALGAR

Literatura:

    • Rajchel J. Kamienny Kraków. AGH, Kraków 2004
    • Puziewicz J. & Oberc-Dziedzic T. 1995: Wiek i geneza granitoidów bloku przedsudeckiego. [w:] Cwojdziński S. (red), Przewodnik 66 Zjazdu Pol. Tow. Geol., Wrocław
    • Janeczek J., 1985. Topomorficzne minerały pegmatytów masywu granitoidowego Strzegom-Sobótka. Geol. Sudetica 20, 2, 1-81
    • Praszkier T., 2008. Minerały z pegmatytów masywu granitowego Strzegom-Sobótka. https://lists.man.lodz.pl/pipermail/mineraly/2007/08/0288.html