GIEŁDA MINERAŁÓW I BIŻUTERII UE (17-18.03.2018r.) – WYSTAWA


Źródło: www.facebook.com/events/2503684706523490

MIĘDZYNARODOWA GIEŁDA BIŻUTERII I MINERAŁÓW – Uniwersytet Ekonomiczny Kraków

Jednym z elementów ostatniej giełdy na krakowskim UEku były jak zwykle wystawy.
Oczywiście prezentowane okazy były wysokiej jakości więc było czym nacieszyć oczy i przy okazji nabrać ochoty na większe zakupy. Niestety z pełną relacją z giełdy nie wyrobiłem się na czas (plan był taki by wrzucić całość w zeszłą niedzielę) więc na otarcie łez zamieszczam na razie fotografie z wystaw.
Myślę, że będzie to stanowić całkiem niezły przedsmak przed kolejnym wpisem, tym bardziej, że dzięki pomocy Wojtka Siernego udało się sfotografować chyba wszystkie (lub przynajmniej znaczną większość) prezentowanych wystawowych okazów.
W każdym razie zapraszam do oglądania zdjęć i mam nadzieję że szybko pojawi się kolejny wpis o okazach które można było nabyć na giełdzie 🙂





































Gablota przy stoisku promującym Sudecki Festiwal Minerałów 2018




Wpis: Piotr Zając
Fotografie: Wojciech Sierny i Piotr Zając
http://realgarblog.com

REALGAR

 

WYPRAWY TERENOWE W ROKU 2017 – cz. 2

Zapraszam na kolejną część wpisu o naszych wyprawach terenowych w roku ubiegłym – drugą z trzech 🙂

CHĘCINY – GÓRA ZAMKOWA 
Świętokrzyskie, Polska

Wśród minerałów występujących w regionie kielecko-chęcińskim najbardziej rozpowszechniony jest kalcyt. Ten pospolity węglan, często obecny w formie żył w wapieniach, ze względu na ciekawe ubarwienie odznacza się tutaj licznymi walorami dekoracyjnymi oraz bywa pożądany przez kolekcjonerów. Okazy spotykane w okolicach Chęcin, posiadające charakterystyczne różowe bądź wiśniowo-czerwone zabarwienie określane są mianem różanki. Barwa ta jest wynikiem obecności domieszek związków żelaza, reprezentowanych głównie przez hematyt. Do najciekawszych jednak okazów zaliczane są te, w których obok dominujących czerwonych barw występują również zielone bądź niebieskie, powodowane przez minerały miedzi.


Zamek Królewski w Chęcinach

W przeszłości rejon Chęcin stanowił ważny ośrodek kamieniarski, skąd pozyskiwane były ozdobne wapienie (w tym również różanki) zwane tutaj marmurami. Skały te stanowiły ważny surowiec wykorzystywany do celów architektonicznych.
Najatrakcyjniejsze okazy znane są z pobliskich odkrywek m.in. w Zelejowej, Miedziance, Rzepce i Stokówce. Nic więc dziwnego, że przemierzając Zamek w Chęcinach bez większych trudności można zauważyć wapienie z różnobarwnymi żyłami kalcytu, stanowiące elementy murów. Niektóre „kostki” aż proszą się na półkę 🙂



Tablice przed wejściem na Górę Zamkową


Zakuty w dyby miałem czas by lepiej przyglądnąć się zamkowym murom 🙂

Przykłady różanki na chęcińskim zamku:







Azuryt na kalcycie


Wieże Zamku Królewskiego


Tablica opisująca „chęcińskie marmury”

CHĘCINY – KAMIENIOŁOM KORZECKO 
Świętokrzyskie, Polska

Nieczynny kamieniołom dolomitu i kalcytu żyłowego utworzony u podnóża Góry Rzepka (356 m n.p.m.), około 1 km na południowy zachód od Chęcin. Równocześnie jest to miejsce będące rezerwatem skalnym oraz od kilku lat stanowiące Europejskie Centrum Edukacji Geologicznej czyli ośrodek naukowo-badawczy wraz z centrum konferencyjnym Uniwersytetu Warszawskiego. Wewnątrz kamieniołomu ulokowano  pięć pawilonów ECEG, składających się na audytorium, sale dydaktyczne, hotele i laboratoria.


Widok na budynki Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej

W kamieniołomie odsłaniają się jasnoszare dolomity dewońskie, ku górze profilu przechodzące w wapienie.
Na ścianach wyrobiska widoczne są liczne spękania i uskoki tektoniczne, z którymi wiąże się mineralizacja kalcytowo-barytowogalenowa. Genetycznie okruszcowanie związane jest z roztworami hydrotermalnymi krążącymi w permie i triasie, szczelinami spękań (Słomka, Joniec 2012).
W północno-zachodniej części pierwszego poziomu eksploatacyjnego widoczna jest żyła kalcytu o białym z różowym odcieniem zabarwieniu. Żyła ta ulega ciągłemu wietrzeniu i rozpadaniu na okruchy krystalicznego kalcytu, gromadzące się w spągu (Pabian 2015 po Fijałkowska & Fijałkowski, 1973; Sowa, 2004).
Na obszarze rezerwatu „Rzepka” znajdują się również liczne mniejsze wyrobiska związane z eksploatacją różanki oraz rud ołowiu (galeny).


Ściana kamieniołomu Korzecko


Niektóre ze znalezionych szczotek kalcytowych







Druza kalcytowa


Skała znajdująca się przed budynkiem ECEG


Szczotka kalcytowa

JAWORZNIA
Świętokrzyskie, Polska

Nieczynne kamieniołomy wapieni dewońskich zlokalizowane niecały kilometr na zachód od trasy S7 w miejscowości Jaworznia. Wyjątkowo malownicze miejsce ze względu na znaczne rozmiary odkrywki oraz ciekawy kontrast barw – obecnej na wapieniach intensywnie rdzawej terra rosy w stosunku do bogato tu porastającej zieleni. Geologicznie warte uwagi przede wszystkim jako jedyne w Górach Świętokrzyskich miejsce, gdzie na dużej powierzchni (szeroka północna ściana kamieniołomu o dł. 700 m i wys. do 50 m) występuje niezgodność kątowa, erozyjna i przekraczająca na kontakcie skał waryscyjskiego kompleksu strukturalnego (białe wapienie środkowego dewonu – 392-385 mln lat temu) ze skałami alpejskiego kompleksu strukturalnego (wiśniowobrunatne piaskowce triasu – dolny piaskowiec pstry, 251 – 249 mln lat temu)(Łodziński 2012).
Jaworznia to również różnorodność form krasowych i liczne jaskinie takie jak Duża Dziura, Gazownia, Schronisko Krótkie oraz Chelosiowa Jama, Jaskinia Jaworznicka i Jaskinia Pajęcza, będące największymi jaskiniami w Górach Świętokrzyskich.
Kompleks jaskiń stanowi rezerwat przyrody nieożywionej Chelosiowa Jama.

W obrębie naszych zainteresowań nie były jednak jaskinie a okazy kalcytu które można tutaj znaleźć. Bez większego trudu natrafiamy na wapienie z żyłami kalcytu (niektóre o ładnych różowych barwach) bądź masywne, miodowe kalcyty, podobne do tych znanych z rejonu Kadzielni.










Okaz z niespodzianką – wnętrze pomiędzy
kryształami kalcytu zamieszkiwało kilka os 🙂


Znaleziony stalaktyt

Powyższy okaz po przecięciu i wypolerowaniu

Niektóre z pozostałych okazów
(po przecięciu, przygotowane na poler. Fotografie robione „na mokro”)

PODWIŚNIÓWKA
Świętokrzyskie, Polska

W odległości około 9 km na północ od Kielc, w miejscowości Wiśniówka eksploatowana jest jedna z najstarszych skał Gór Świętokrzyskich, czyli kambryjski piaskowiec kwarcytowy.
Jest to skała godna uwagi nie tylko z powodu swojego wieku, ale również ze względu na szereg minerałów występujących w jej obrębie*. Należy tutaj wymienić m.in. kwarc, limonit, goethyt, „turgit”, markasyt oraz (co stanowi największą atrakcję kolekcjonerską) rzadkie minerały fosforanowe reprezentowane przez waryscyt, metawaryscyt i wavellit. Można na nie natrafić w spękaniach i pustkach skalnych, związanych ze strefami uskoków.



Panorama Podwiśniówki w czerwcu 2017 r.

Waryscyt występuje w postaci kulistych skupień, przeważnie o różnych odcieniach barwy zielonej (najczęściej seledynowa), czasem również miodowej bądź szarej. Swój kolor zawdzięcza domieszkom chromu i żelaza. Zwykle są to niewielkie skupienia, wielkością do 1 cm.
Wavellit natomiast występuje w postaci igiełkowych kryształów ułożonych w charakterystyczne promieniste kręgi o rozmiarach nawet do kilku centymetrów.
Okazy znajdywane w Wiśniówce mają najczęściej beżową, żółtawą lub białą barwę.


Tablica przed zakładem

Podwiśniówkę (jedna z dwóch czynnych odkrywek) odwiedzaliśmy już wielokrotnie wcześniej i zawsze udawało się wrócić z okazami do kolekcji. Tym razem jednak wejście służyło przede wszystkim celom rozpoznawczym; jeszcze do niedawna w Podwiśniówce nie prowadzono eksploatacji a nieczynne wyrobisko było łatwo dostępne. Krajobraz uległ jednak znacznej zmianie wobec tego co pamiętam z ostatniej wizyty. Spędzając tutaj kilka minut bez większego problemu natrafiłem na raczej słabe, ale dobrze rokujące na przyszłość okazy waryscytu i wavellitu.


Drobne koliste agregaty waryscytu


Wavellit (?) na powierzchni kwarcytu



Wavellit (?) na powierzchni kwarcytu

Piotr Zając
http://realgarblog.com

REALGAR* Wart wspomnienia jest fakt, że piaskowiec kwarcytowy ze względu na odpowiednie właściwości (m.in. duża twardość i wytrzymałość oraz niska nasiąkliwość i odporność na przebarwienia) stanowi materiał chętnie wykorzystywany w budownictwie, infrastrukturze i przemyśle.
Mineralizacja będzie szerzej opisana przy okazji kolejnego wpisu dot. wypraw terenowych (2017 – cz.3) oraz artykułu o piaskowcach kwarcytowych który jest w trakcie opracowywania.

Literatura:

    • Łodziński M., 2012: Chelosiowa Jama. W: Katalog obiektów geoturystycznych w obrębie pomników i rezerwatów przyrody nieożywionej (Słomka T., red), Wyd. AGH, Kraków, 563-566.
    • Słomka T., Joniec A., 2012: Góra Rzepka. W: Katalog obiektów geoturystycznych w obrębie pomników i rezerwatów przyrody nieożywionej (Słomka T., red), Wyd. AGH, Kraków, 575-577.
    • Pabian G., 2015. Kierunki zagospodarowania terenów pogórniczych na przykładzie wybranych geostanowisk Wzgórz Chęcińskich – stan aktualny i perspektywy rozwoju. Przegląd Geologiczny, Tom 63, nr 8, 470-474.

NOWE OKAZY 2017 cz. 2

Rok 2017 żegnam wpisem o nowościach w mojej kolekcji.
Znów sporo tego przybyło od ostatniego półrocza…niedługo będzie trzeba kolejnego mieszkania szukać 🙂


Kalcyt
Poch.: Jaworznia, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście w czerwcu 2017 r. 

Kalcyt i dolomit
Poch.: Dubie, Małopolskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście we wrześniu 2017 r. 

Haueryt w marglu pectenowym
Poch.: Jeziórko, Podkarpackie, Polska
Dłuższy czas polowałem na kryształy hauerytu, szczególnie takie które byłyby prawidłowo wykształcone i osadzone w matrixie. Z reguły osiągają wysokie ceny,
a w tym wypadku udało się zdobyć przyzwoity okaz za rozsądne pieniądze

 

Kwarc, goethyt i heliotrop
Poch.: Simota, Regulice, Małopolskie, Polska
Nie planowałem kupować kolejnych okazów z Simoty ale ten mnie zainteresował.
Druga część okazu prezentowana jest obecnie w muzeum
geologicznym WGGIOŚ AGH

Kwarc
Poch.: KWK Szczygłowice, Knurów, Dolnośląskie, Polska
Kryształ kwarcu, tzw. diament marmaroski wielkości 1 cm. Osadzony na kalcycie 


Kalcyt
Poch.: Góra Połom, Wojcieszów, Dolnośląskie, Polska
Okaz z dawnych zbiorów. Poch. Kryształowa Jaskinia

Gips
Poch.: Dobrzyń nad Wisłą, Kujawsko-Pomorskie, Polska
Okaz kupiony jako gips z Chodzieży lub Dobrzynia. Za lokalizację uznałem Dobrzyń na podstawie podobnych okazów z tej lokalizacji i pomocy innych kolekcjonerów

Gips – jaskółczy ogon
Poch.: Posądza, Małopolskie, Polska
Okaz wydobyty w br. Jedna z ładniejszych jaskółek jakie widziałem z łomu w Posądzy


Dravit
Poch.: Wołowa Góra, Kowary, Dolnośląskie, Polska


Cynkit
Poch.: Bytom, Śląskie, Polska
Okaz z trafienia w 2017 r.


Kalcyt
Poch.: Józefka, Świętokrzyskie, Polska


Baryt i galena
Poch.: Boguszów-Gorce, Dolnośląskie, Polska

Kalcyt i dolomit
Poch.: Dubie, Małopolskie, Polska
Okaz pozyskany osobiście we wrześniu 2017 r. 


Chalkozyn
Poch.: Kletno, Dolnośląskie, Polska

Halit
Poch.: ZG Polkowice-Sieroszowice, Dolnośląskie, Polska
Kryształ szkieletowy halitu. Zielona barwa pochodzi od inkluzji tolbachitu oraz kowelinu, bituminów i siarki. Więcej o tym trafieniu można poczytać na stronie SpiriferMinerals

Waryscyt
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany w latach 90tych


Wavellit
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska
Okaz pozyskany w latach 90tych


Chalkozyn i kalcyt (?)
Poch.: Lubin, Dolnośląskie, Polska

Piryt
Poch.: Knurów, Śląskie, Polska


Pickeringit
Poch.: Kop. Hoffnung, Wieściszowice, Rudawy Janowieckie, Dolnośląskie, Polska


Fibroferryt
Poch.: Kop. Hoffnung, Wieściszowice, Rudawy Janowieckie, Dolnośląskie, Polska


Kwarc różowy
Poch.: Piława górna, Dolnośląskie, Polska


Gips
Poch.: Podgrodzie, Podkarpackie, Polska


Kwarc
Poch.: Mysłakowice, Dolnośląskie, Polska


Fluoryt
Poch.: Stanisławów, Dolnośląskie, Polska


Celestyn
Poch.: Machów, Tarnobrzeg, Podkarpackie, Polska
Prezent od p. M. Zdyrskiego na I giełdzie w Tarnobrzegu

Rubin
Poch.: Mysore, Karnataka, Indie
Mikołajkowy prezent od Żony 🙂


Rozenit
Poch.: Baia Sprie, Marmarosz, Rumunia


Andaluzyt
Poch.: Dolní Bory, Žďár nad Sázavou, Wysoczyna, Morawy, Czechy

Szafir
Poch.: Zazafotsy, Ihosy, Fianarantsoa, Madagaskar

Piotr Zając
realgarblog.com

WYPRAWY TERENOWE W ROKU 2017 – cz. 1

Przed zakończeniem 2017 roku wrzucam pierwszą część sprawozdania terenowego
z moich tegorocznych wypraw. Taki format wpisu planuję utrzymać przez kolejne lata (założyłem nawet osobny dział), tym bardziej że w terenie wykonuję sporo zdjęć, które poza fb pozostają niepublikowane.
W każdym razie mam nadzieję, że takie sprawozdania się spodobają…już przygotowane są dwa kolejne 🙂

PAŁECZNICA
Małopolskie, Polska

Wychodnie mioceńskich gipsów – facja gipsów palisadowych (baden).
W okolicach miejscowości Pałecznica, późną jesienią bądź wczesną wiosną warto wybrać się na spacer po okolicznych polach. Szczególnie po orce pojawiają się na powierzchni spore ilości kryształów, zazwyczaj znacznych rozmiarów, dochodzących nawet do pół metra długości.
W większości są to gipsy o ciemnoszarej barwie (przechodzące w lekko niebieską),
o kryształach kształtem zbliżonym do prostopadłościanów. Często zawierają liczne pustki i ślady rozpuszczania.
Raczej niezbyt piękne ale warto posiadać w kolekcji.


W poszukiwaniu gipsów 


Pola na północ od Pałecznicy


Gipsy palisadowe

CEGIELNIA ANNA
Częstochowa, Śląskie, Polska

O częstochowskich cegielniach rozpisywałem się już przy okazji czerwcowego artykułu.
Z początkiem roku odwiedziliśmy dwie cegielnie: Annę i Wienerberger.
Okazy trafiły się zacne a sam wypad sprawił nam wiele przyjemności, dlatego też dodatkowo uzupełniam wpis o kilka nieprezentowanych wcześniej fotografii.


Tablica na wjeździe do cegielni Anna



Wyrobisko Anny


Sferosyderyt ilasty z kryształami sfalerytu


Sferosyderyt ilasty – wnętrze wypełnione siarczkami

Amonit we wnętrzu syderytu ilastego. Mineralizacja aragonitem
(jeszcze raz – lubię ten okaz 🙂 )

CEGIELNIA GNASZYN – WIENERBERGER
Częstochowa, Śląskie, Polska

Druga z odwiedzonych przez nas odkrywek. Największa i najbardziej znana.
Bez większego trudu można tutaj natrafić na septarie bądź syderyty z kryształami sfalerytu.


Wyrobisko cegielni Wienerberger


Księżycowy krajobraz


Wybierając sferosyderyty


 Pholadomya sp z kryształami sfalerytu na powierzchni skorupy


Spirytyzowane wnętrze sferosyderytu


Nawieziony częstochowski gruz

NIELEPICE (MŁYNKA)
Małopolskie, Polska

Kamieniołom górnojurajskich wapieni.
Odkrywka którą w tym roku odwiedzałem kilkukrotnie, po pierwsze za sprawą bogatej fauny amonitowej, po drugie z powodu pseudomorfozy po goethycie z tej lokalizacji, którą od lat posiadam w kolekcji.
Przyjemne miejsce dla amatorów skamieniałości, które łatwo się tutaj pozyskuje.


Kamieniołom Nielepice k. Krzeszowic


Widok na ściany odkrywki


Jedne z ładniejszych okazów tego wyjazdu


Amonity górnej jury – słabiej zachowane



Do identyfikacji (chętnie wysłucham sugestii)


Kryształy kalcytu w wapieniu

Niestety na sam koniec wycieczki miałem drobny wypadek który skończył się złamaniem kciuka, utratą paznokcia (co pewnie jest widoczne na późniejszych fotografiach) i wizytą na SORze.
Na szczęście dobre okazy zrekompensowały ból po kontakcie z młotkiem.


Pseudomorfoza goethytu po markasycie z Nielepic

Powyższy okaz posiadam od dawna w kolekcji, z domniemaną lokalizacją Nielepice. Poszukiwania w kamieniołomie przyniosły jednak pozytywne rezultaty i udało się znaleźć podobne kryształy wśród wapieni rumoszu skalnego.

Okaz znaleziony w maju br.
Przygotowany do trawienia w kwasie


Żyła kwarcowa

W internecie można również znaleźć informację o znajdywanych kryształach galeny
w obrębie żył kwarcowych w kam. Nielepice. Temat który wymaga dalszego pogłębienia.

CISNA
Podkarpackie, Polska

W Cisnej pojawiliśmy się z żoną w ramach urlopu. Większe grzebanie nie było planowane ale czujne oko kolekcjonera zawsze coś wypatrzy. Na moje szczęście, przy drodze na Wetlinę wysypano hałdę materiału z ZG Rabe.
Zamiast spacerować po Połoninach sporo czasu spędziłem grzebiąc za kryształami kwarcu. Inny rodzaj wypoczynku ale równie przyjemny 🙂


Niczym Gollum i jego skarb


Niektóre ze znalezionych okazów

Poniżej krótki przegląd kwarców pozyskanych z hałdy.
W większości są to kryształy wielkości do 1 cm, o różnej jakości i zabarwieniu (często zażelazione).






Jeden z ładniejszych kryształów.
Wysoka przejrzystości i piękna barwa.

Na powierzchniach piaskowców łuski bystrego można natrafić na różnobarwne, iryzujące tlenki i wodorotlenki żelaza, potocznie zwane „turgitem”



„Turgit”

Po więcej informacji odsyłam do mojego artykułu z 2013 roku:
Rabe koło Baligrodu – Gołoborza, szczawy i diamenty w gęstym lesie

CISNA – RZEKA SOLINKA
Podkarpackie, Polska

Cisna zaskoczyła po raz drugi.
Obawiałem się, że będę się nudził ale krótki spacer nad rzeką Solinką zaowocował
w jeszcze ciekawsze okazy. W Bieszczadach nie da się nudzić!


Solinka w Cisnej

W ciemnoszarych, drobnoziarnistych piaskowcach łatwo można natrafić na tzw. diamenty marmaroskie. Są to drobne, najwyżej kilkumilimetrowe kryształy kwarcu o wysokiej przejrzystości, często obustronnie zakończone bipiramidą.
Równocześnie są one bardzo efektowne za sprawą kontrastu z prawie czarnym  podłożem na którym krystalizowały.
Okazy analogiczne do tych które znajdywałem kilkanaście kilometrów dalej w Wetlinie.

Drobne kryształy kwarcu znalezione w Cisnej