Bystrzyca Górna. Odsłonięcie hornblendytu apatytowego
Bystrzyca Górna to wieś położona w północnym krańcu Gór Sowich, w odległości około 10 km na południe od Świdnicy. Prócz okolicznych atrakcji takich jak Jezioro Bystrzyckie czy zapora wodna, znajdują się tu również atrakcje geoturystyczne. Począwszy od Lubachowa obecne są skalne odsłonięcia, z których zdecydowanie to najciekawsze i warte opisania odsłonięcie hornblendytu znajduje się poniżej wiaduktu w Bystrzycy Górnej.
Wychodnia zlokalizowana jest poniżej wiaduktu drogowego, w przekopie kolejowym w Bystrzycy Górnej. Występuje tutaj bardzo ciekawa skała – hornblendyt apatytowy. Hornblendyt to magmowa, głębinowa i ultrazasadowa skała, zbudowana w >90% obj. z hornblendy. Intensywnie czarna o strukturze średnio i gruboziarnistej, jawnokrystaliczna, w której po rozbiciu ukazują się kryształy hornblendy, często o dobrze zaznaczonych ścianach krystalicznych. Przy ilości 60-90% hornblendy wyróżnia się hornblendyty oliwinowe, piroksenowe i oliwinowo-piroksenowe. Apatyt zwykle bywa podrzędny w składzie mineralnym hornblendytu, jednak ten z Bystrzycy Górnej jest zaraz po hornblendzie jej dominującym składnikiem. Nie tworzy on jednak automorficznych kryształów, a raczej bezkształtne skupienia o łatwo rozpoznawalnej zielonej barwie apatytu. Hornblendyt apatytowy ulegając erozji staje się rozsypliwy, a nawet najlepiej zachowane kryształy hornblendy pękają. Apatyt natomiast traci swoją zieloną barwę, wietrzejąc na żółto i brązowo. Jak podaje mindat, hornblendyt apatytowy z Bystrzycy Górnej stanowi najstarszą skałę magmową w Polsce, datowaną na 1200 milionów lat (mezoproterozoik). Hornblendyt należy do skał rzadko występujących, a odsłonięcie w Bystrzycy stanowi z całą pewnością lokalizacja wyjątkową. Nie należy jednak doszukiwać się w nim wartościowych okazów do kolekcji, a raczej traktować jako lokalną ciekawostkę petrograficzną. Warto chronić to miejsce i przede wszystkim ograniczyć poszukiwania do osypisk pod ścianami. Odradzamy niszczenia ścian, tym bardziej że jest to element wiaduktu. Równocześnie przekop stanowi czynny przejazd kolejowy, dlatego będąc tam należy zachować szczególną ostrożność lub najlepiej zrezygnować z przebywania w tym miejscu. Odsłonięcie hornblendytu apatytowego w 2014 roku: Odsłonięcia skalne pod lubachowskim mostem
Bystrzyca Górna, Świdnica, Dolnośląskie, Polska
Relacje z wypraw terenowych; #Realgarwterenie czyli „terenowy sneak a peek”Hornblendyt apatytowy
