Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku
Wyprawy

Wyprawy Wojtka Siernego 2025-2026. Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku


Minęło sporo czasu od ostatniego wpisu podsumowującego moje wyprawy. Niestety sprawy prywatne i zawodowe nie ułatwiały życia, stąd też w ostatnich kilku latach niezbyt często miałem możliwość wyruszać w teren z młotkiem w dłoni. Bardziej skupiłem się na kupowaniu i reorganizacji kolekcji. Przez lata zbierania, szukania i dojrzewania w kolekcjonowaniu, miałem sporo czasu, by dojść do konkretnych wniosków. Najbardziej ciągnie mnie na poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku, a szczególnie na zbieranie okazów z takich ośrodków górniczych jak Miedzianka, Kowary, Strzegom czy Złoty Stok. Zdecydowanie to właśnie dolnośląskie minerały stanowią najbliższy memu sercu element kolekcji i na tym opieram oraz będę opierał kolejne działania. Poniższe wyprawy są tego dowodem.

Moje poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku

W przeciągu ostatnich trzech lat (bo tyle minęło od poprzedniego podsumowania) zwiedziłem wiele lokalizacji, zarówno dobrze mi znanych, jak i zupełnie „nowych”. Można tutaj wymienić m.in. Kowary, Miedziankę czy Złoty Stok i to właśnie na nich opiera się główna część wpisu. Udało mi się również pojechać na pierwszą edycję tegorocznej giełdy na Zamku Topacz pod Wrocławiem, a także kierując się bardziej na południe, zostawiając Dolny Śląsk za sobą, odwiedziłem także dwa słynące z minerałów czeskie miasteczka: Příbram i Kutná Hora. Relację z tej wizyty znajdziecie na końcu, w bonusowej części wpisu.

Kowary – kopalnia uranu Podgórze

Od kilku lat, corocznie odwiedzam Kopalnię Uranu Podgórze w Kowarach, jedynej i prawdziwej kopalni, która w ofercie dla turystów ma zwiedzanie podziemnych tras: turystycznej i ekstremalnej. Plusem jest również bliskość pokopalnianych hałd, na których można popracować młotkiem i przy odrobienie szczęścia znaleźć jakiś fajny minerał.

Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku
Wlot do sztolni w kopalni Podgórze.

Po wizycie w kopalni Podgórze warto udać się na Kowarską starówkę, gdzie można dobrze zjeść i napić się pysznych regionalnych trunków. Wszystko to przy zachwycających widokach na Karkonosze i Śnieżkę.

Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku
Malownicze, stare kowarskie uliczki wieczorną porą.

Miedzianka – poszukiwania na hałdach i uranofan.

Były Kowary, to musi być i Miedzianka. Moje ulubiona lokalizacja do szukania i kopania, takie dwa w jednym. Tamtejsze hałdy od lat mnie fascynują nie tylko mineralizacją ale również i historią gwarectwa i samego miasta. Ten rok okazał się nadzwyczaj owocny w poszukiwania. Wraz z Pawłem z uranofan.pl, testując nowe liczniki Geigera natrafiliśmy na jednej z hałd na minerały uranu, w tym uranofan dla którego Miedzianka stanowi Type locality (TL).

Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku
Widok spod browaru w Miedziance na Sokoliki.
Poszukiwanie minerałów uranu na hałdach w Miedziance
Świeżo pozyskane wtórne minerały miedzi z hałd Miedzianki.

Ciechanowice – turystycznie, geologicznie.

Następnym punktem na mapie były położone tuż obok Miedzianki, Ciechanowice. Tym razem odwiedziłem je przede wszystkim turystycznie. Nie zabrakło jednak krótkiego rekonesansu geologicznego na tamtejszych hałdach. Odwiedziłem również XVII-wieczny pałac, w którym podczas prac remontowych odkryto renesansowe freski, uznawane za jedne z najcenniejszych w Polsce.

Zabytkowe freski odkryte w pałacu w Ciechanowicach
Zabytkowe freski w pałacu w Ciechanowicach.

Złoty Stok – z wizytą w kopalni złota

W 2025 roku, podczas powrotu z SFM w Lubaniu wraz z grupą Realgara mieliśmy zaszczyt gościć w kopalni złota w Złotym Stoku. Dzięki uprzejmości Pani Eli mogliśmy zwiedzić na co dzień niedostępne partie kopalni czy Sztolnię Książęcą. Sam Złoty Stok to cały kompleks górniczy, w tym również miasteczko górnicze w którym można zapoznać się z technikami eksploatacji sprzed wieków. Mnie osobiście bardzo spodobało się Muzeum na terenie kopalni, gdzie można znaleźć i podziwiać wiele artefaktów górniczych pochodzących z okolicznych kopalń. Powszechnie wiadomo, że jak kopalnie to i hałdy, a na hałdach w dalszym ciągu można znaleźć minerały, takie jak kalcyt czy löllingit.

Poszukiwania minerałów na Dolnym Śląsku
Sztolnia Gertruda.
sztolnia ochrowa w złotym stoku
Grupa REALGARa w Złotym Stoku.
Żelazko górnicze z Złotego Stoku – przedmiot kolekcjonerski
W wymianie kolekcjonerskiej udało mi się pozyskać żelazko górnicze z Złotego Stoku.

Giełda minerałów na Zamku Topacz

Zacznijmy od Minerals Topacz, czyli giełdy biżuterii i minerałów, która odbywała się podczas majówki na Zamku Topacz koło Wrocławia. Sam Zamek to duży kompleks zamkowo-parkowy w miejscowości Ślęża. Na giełdzie znaleźli się najwięksi polscy wystawcy minerałów, meteorytów czy biżuterii. Oprócz targów, odbywały się również konkursy, między innymi na najlepszą kolekcję czy najlepszy okaz. Dużem atutem imprezy był (lub jest, bo wydarzenie ma być cykliczne) ogromy, rozległy teren, co wyraźnie odróżnia wydarzenie od innych, ciasnych giełd. Ciekawym urozmaiceniem jest mieszczące się tutaj Muzeum Motoryzacji i Techniki, w którym można podziwiać perełki polskiej motoryzacji. Całość na plus. Już teraz wiadomo, że podczas majówki 2027 odbędzie się kolejna edycja tego wydarzenia, więc przekonamy się, czy coś się zmieni.

Giełda minerałów na Zamku Topacz
Park zamkowy z wystawą klasyków.
kalcyty andrzej korzekwa
Fragment wystawy o kalcytach.
motory na zamku topacz

Przybram – czeski raj minerałów uranowych

Jedną z ciekawszych wypraw odbyłem w 2026 roku do Czeskiego Przybramu. Przybram jest to historyczny okręg górniczy obejmujący wiele miejscowości. Pierwsze prace wydobywcze na tym terenie prowadzili Celtowie. Początkowo pozyskiwano srebro, następnie rudy ołowiu i cynku, a w późniejszym okresie – uran. Eksploatację w rejonie Březové Hory (Birkenberg) zakończono w 1978 roku, a w rejonie Bohutín – w 1979 roku. Całkowite wydobycie ustało w 1991 roku.
Sam wyjazd okazał się bardzo owocny jeśli chodzi o pozyskiwanie minerałów. Wystarczy się pochylić i zbierać ☺

Widok na hałdy pokopalniane w czeskim Przybramie
Widom na Przybramskie hałdy.

I kilka własnoręcznych znajdek:

Kutná Hora – sklepik Petra Paulisa

W drodze powrotnej był czas na zwiedzenie Kutnej Hory, gdzie znajduje się bardzo urokliwy sklepik Petra Paulisa – mineralypaulis.cz, autora książki „Uranové minerály ČR a jejich nejvýznamnější naleziště”. Można to zakupić nie tylko minerały czy literaturę, ale i najróżniejsze dawne akcesoria górnicze takie jak pyrliki, żelazka i lampy.

bornit z freiberga
Bornit z Miedzianki. Jeden z tegorocznych nabytków do kolekcji.

To tyle z moich ostatnich wypraw, a tegoroczny 2026 sezon uważam za zakończony. Zima to już czas na czyszczenie okazów, organizację kolekcji oraz fotografowanie. Mój następny wpis będzie stricte poświęcony nowym okazom, ale na to potrzebuję trochę czasu.

Cześć i do następnego!

Wojciech Sierny
Publikacja i korekty: Piotr Zając
realgarblog.com

Jeśli podobał Ci się ten wpis, kliknij w Patronite i postaw nam kawę. Dzięki wsparciu możemy tworzyć kolejne treści na blogu!

patronite


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *