WARYSCYT

Waryscyt (eng. Variscite, ros. Варисцит) to rzadki minerał fosforanowy, uwodniony fosforan glinu o wzorze Al(PO4) x 2H2O.


Waryscyt
Poch.: Kam. Wiśniówka Wielka, Świętokrzyskie, Polska
Okaz prezentowany na wystawie „Minerały Polski” podczas Sudeckiego Festiwalu Minerałów 2018. Kol. Tomasz Praszkier

Nazwa waryscyt pochodzi od dawnej krainy Variscia (aktualnie Vogtland w Niemczech), gdzie został po raz pierwszy opisany przez mineraloga Friedricha Adolfa Breithaupta (rok 1837). Ten sam minerał w roku 1834 określono jako utahlit (od Utah w USA). Aktualnie ta nazwa odnosi się do ozdobnych odmian waryscytu. Podobnie odmienną nazwą określa się odmianę waryscytu bogatą w żelazo – redondyt.


Waryscyt, frondelit i kidwellit
Poch.: Eduardo claim, Conselheiro Pena, Minas Gerais, Brazylia.
Kuliste agregaty czerwonego waryscytu wypełniające szczeliny w czarnym goethytowym matrixie. W okazie widoczne również sferolityczne skupienia frondelitu z zielonymi mikro-kryształami kidwellitu, a także pojedynczy kryształ autunitu o żółtej barwie. Wym. 45 mm x 32 mm x 25 mm.
Kolekcja i fotografia: Bartlomiej Kajdas

W. najczęściej występuje w skupieniach masywnych, sferolitycznych, promienistych, włóknistych, nerkowatych, naciekowych. Rzadko występuje w postaci kryształów, które są izometryczne, krótkosłupkowe, słupkowate, igiełkowe, tabliczkowe. Bywa biały, jasnoszary, zielony, błękitny, brązowy itd., często przyjmując bardzo intensywne barwy. Może być również bezbarwny. Jest przezroczysty do przeświecającego. Posiada białą rysę i szklisty, tłusty lub matowy połysk. Charakteryzuje się twardością około 4-5 w skali Mohsa, oraz gęstością rzędu 2.57 g/cm3. Przełam muszlowy lub zadziorowaty, oraz jednokierunkowa, wyraźna łupliwość. W świetle ultrafioletowym wykazuje zieloną fluorescencję.


Waryscyt
Poch.: Wiśniówka, Świętokrzyskie, Polska
Kol. Piotr Zając

W. najczęściej wypełnia szczeliny, spękania i próżnie, oraz tworzy druzy głównie w łupkach krzemionkowych, kwarcytach i szarogłazach. Stanowi produkt procesów hydrotermalnych i egzogenicznych niskich temperatur. Powstaje w wyniku oddziaływania roztworów zawierających fosforany na skały bogate w glin.


Waryscyt z Wiśniówki
Okaz prezentowany na wystawie „Minerały Polski” na Giełdzie MGBiM w listopadzie 2014 roku w Krakowie

Współwystępuje z wavellitem, metawaryscytem, kwarcem, goethytem, wardytem. Tworzy kryształy mieszane (roztwór stały) ze strengitem. Posiada znaczenie kolekcjonerskie, jubilerskie i naukowe.


Waryscyt
Poch.: Kam. Wiśniówka Wielka, Świętokrzyskie, Polska 
Okaz prezentowany na XVII Lwóweckim Lecie Agatowym. Kol. M. Ladra. 

Najpiękniejsze okazy waryscytu znane są z USA (Utah, Mercur, Lewiston, Fairfield, Ely), Australii (Dayboro, Queensland), Austrii (Brandberg), Boliwii (Posoconi, Huanuni), Niemiec i Czech. W Polsce występuje w skałach paleozoicznych okolic Kielc.


Waryscyt 
Poch.: Wiśniówka Duża, Świętokrzyskie, Polska
Okaz prezentowany na giełdzie MGBiM na UE w Krakowie w listopadzie 2014 roku

Waryscyt w świetle dziennym (po lewej) i w świetle UV (po prawej)

Piotr Zając
realgarblog.com


v

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *